Những cách chế biến củ sâm đất thành món ngon chuẩn vị tại nhà

Củ sâm đất mới được bán rộng rãi ở nhiều nơi khác ngoài Lào Cai trong thời gian gần đây nhưng đã rất “hot” với các quý bà, quý cô bởi vị lạ, thơm ngon, bổ dưỡng, dễ chế biến thành nhiều món ăn ngon. Bài viết dưới đây của WheyShop sẽ giới thiệu một số cách chế biến củ sâm đất thành món ăn mà các bạn có thể tham khảo cho phong phú thêm bữa cơm của gia đình mình

Củ sâm đất (còn gọi là củ địa liền hoặc sâm nam) có thể chế biến thành nhiều món: luộc chấm muối mè, xào thịt, hầm gà, nấu chè, ngâm mật ong hoặc làm gỏi. Trước khi chế biến, cần cạo vỏ mỏng, ngâm nước muối loãng 10–15 phút để loại bỏ nhựa và giảm vị hơi đắng tự nhiên. Củ sâm đất có vị ngọt thanh, giòn, dễ kết hợp với nhiều nguyên liệu và không cần kỹ thuật phức tạp.

Củ sâm đất là gì? Nhận dạng và lựa chọn nguyên liệu tốt

Củ sâm đất (Boerhavia diffusa hoặc theo cách gọi dân gian Việt Nam) là loại củ mọc sát mặt đất, thường có màu nâu nhạt hoặc vàng ngà bên ngoài, ruột trắng giòn. Không nên nhầm với nhân sâm (ginseng) vì đây là hai loại cây hoàn toàn khác nhau.

Cách chọn củ sâm đất ngon:

Chuẩn bị — Sơ chế củ sâm đất đúng cách

Bước sơ chế ảnh hưởng trực tiếp đến hương vị và kết cấu món ăn. Bỏ qua bước này, món ăn dễ có vị đắng nhẹ và nhựa khó chịu.

Các bước sơ chế cơ bản:

1. Rửa sạch đất bám — dùng bàn chải mềm chà nhẹ dưới vòi nước
2. Cạo vỏ mỏng — dùng dao cạo nhẹ lớp vỏ ngoài (không cần gọt dày)
3. Ngâm nước muối loãng — 1 muỗng cà phê muối + 1 lít nước, ngâm 10–15 phút
4. Thái/cắt theo yêu cầu món — lát mỏng để xào, cắt khúc để hầm, để nguyên hoặc đập dập để luộc

Mẹo giữ củ không bị thâm: Sau khi cạo vỏ, ngâm ngay vào nước có vài lát chanh hoặc một chút giấm — tương tự cách giữ khoai tây không đen.

6 cách chế biến củ sâm đất ngon tại nhà

Cách 1: Củ sâm đất luộc chấm muối mè

Thời gian: 20–25 phút | Độ khó: ⭐ Dễ nhất

Đây là cách đơn giản nhất để thưởng thức vị ngọt tự nhiên của củ sâm đất — phù hợp làm món ăn vặt hoặc khai vị.

Nguyên liệu (4 người):

• 500g củ sâm đất đã sơ chế
• 1 muỗng cà phê muối (cho vào nồi luộc)
• Muối mè hoặc muối ớt để chấm

Các bước thực hiện:

1. Đun sôi nước với 1 muỗng cà phê muối
2. Cho củ sâm đất vào, đun lửa vừa trong 15–20 phút
3. Kiểm tra độ chín: dùng đũa xiên qua — củ mềm vừa là đạt (không luộc quá mềm sẽ mất độ giòn)
4. Vớt ra, để nguội bớt
5. Ăn kèm muối mè hoặc muối ớt

Cách 2: Củ sâm đất xào thịt bò

Thời gian: 25–30 phút | Độ khó: ⭐⭐ Trung bình

Món xào giữ được độ giòn của củ và hương vị đậm đà từ thịt bò.

Nguyên liệu (4 người):

• 400g củ sâm đất, thái lát chéo dày 3–4mm
• 200g thịt bò (thăn hoặc bắp), thái lát mỏng
• 2 tép tỏi băm
• 1 củ hành tây, thái múi cau
• Gia vị: nước mắm, dầu hào, tiêu, đường, dầu ăn

Ướp thịt bò (trước 15 phút):

• 1 muỗng canh nước mắm
• 1 muỗng cà phê dầu hào
• ½ muỗng cà phê tiêu
• ½ muỗng cà phê đường

Các bước thực hiện:

1. Chần sơ củ sâm đất trong nước sôi 2–3 phút, vớt ra để ráo
2. Phi thơm tỏi với dầu nóng già
3. Cho thịt bò vào xào lửa lớn đến khi vừa chín tới (~2 phút), gạt sang một bên chảo
4. Thêm hành tây xào 1 phút
5. Cho củ sâm đất vào, xào lửa lớn 3–4 phút
6. Trộn đều, nêm nếm lại gia vị
7. Tắt bếp, rắc tiêu và dọn ngay

Cách 3: Củ sâm đất hầm gà

Thời gian: 60–75 phút | Độ khó: ⭐⭐ Trung bình

Món hầm phù hợp cho bữa ăn gia đình, bổ dưỡng và dễ ăn.

Nguyên liệu (4 người):

• 500g củ sâm đất, cắt khúc 4–5cm
• ½ con gà (khoảng 600–700g), chặt miếng vừa
• 1 củ gừng nhỏ, đập dập
• 2–3 nhánh sả, đập dập
• Gia vị: muối, nước mắm, tiêu, hạt nêm

Các bước thực hiện:

1. Gà chần sơ qua nước sôi có gừng để khử mùi, rửa lại sạch
2. Cho gà vào nồi, thêm sả, gừng và đủ nước xâm xấp
3. Đun sôi, hớt bọt kỹ
4. Hạ lửa nhỏ, hầm 25–30 phút đến khi gà gần mềm
5. Thêm củ sâm đất vào, tiếp tục hầm 20–25 phút
6. Nêm muối, nước mắm, hạt nêm vừa ăn
7. Tắt bếp, rắc tiêu và hành lá

Cách 4: Chè củ sâm đất

Thời gian: 35–40 phút | Độ khó: ⭐ Dễ

Chè củ sâm đất là món tráng miệng mát lành, phù hợp uống lạnh vào mùa hè.

Nguyên liệu (6 người):

• 400g củ sâm đất, gọt vỏ thái hạt lựu nhỏ
• 200g đường phèn (điều chỉnh theo khẩu vị)
• 1.5 lít nước
• 2–3 lá dứa thắt nút
• 100ml nước cốt dừa (tùy chọn)
• Đá viên để ăn lạnh

Các bước thực hiện:

1. Đun sôi nước với lá dứa, hạ lửa vừa
2. Cho củ sâm đất vào nấu 20 phút đến khi mềm vừa (còn hơi giòn)
3. Thêm đường phèn, khuấy đều đến khi tan hết
4. Nêm ngọt vừa ăn, tắt bếp
5. Để nguội, thêm nước cốt dừa nếu dùng
6. Ăn kèm đá viên hoặc bảo quản trong tủ lạnh

Cách 5: Củ sâm đất ngâm mật ong

Thời gian: 15 phút chuẩn bị + 3–7 ngày ngâm | Độ khó: ⭐ Dễ

Đây là cách bảo quản và sử dụng củ sâm đất phổ biến — có thể dùng trực tiếp hoặc pha với nước ấm uống.

Nguyên liệu:

• 300g củ sâm đất sạch, thái lát mỏng 2–3mm
• 300ml mật ong nguyên chất
• 1 hũ thủy tinh có nắp kín, đã tiệt trùng

Các bước thực hiện:

1. Thái củ sâm đất thành lát mỏng, để khô ráo hoàn toàn (quan trọng — củ còn ướt sẽ làm mật ong loãng và dễ lên men không mong muốn)
2. Cho lớp củ sâm đất vào hũ, đổ mật ong lên
3. Tiếp tục xen kẽ cho đến khi hết nguyên liệu
4. Đổ mật ong phủ kín bề mặt củ
5. Đậy nắp kín, để ở nhiệt độ phòng thoáng mát 3–7 ngày
6. Mỗi ngày có thể lật nhẹ hũ để mật ong thấm đều

Cách dùng: Ăn trực tiếp 2–3 lát/ngày, hoặc pha 1–2 muỗng canh với nước ấm uống.

Cách 6: Gỏi củ sâm đất tôm thịt

Thời gian: 30–35 phút | Độ khó: ⭐⭐ Trung bình

Món gỏi tươi mát, phù hợp cho bữa ăn mùa hè hoặc khai vị bữa tiệc.

Nguyên liệu (4 người):

• 300g củ sâm đất, thái sợi mỏng
• 150g tôm luộc, bóc vỏ
• 100g thịt heo luộc, thái lát mỏng
• 1 củ hành tây, thái mỏng ngâm giấm 10 phút
• Rau thơm: húng quế, ngò gai, rau răm
• Đậu phộng rang giã thô
• Hành phi

Nước trộn gỏi:

• 3 muỗng canh nước mắm
• 2 muỗng canh đường
• 2 muỗng canh giấm hoặc nước cốt chanh
• 1 tép tỏi băm
• 1 trái ớt băm (tùy khẩu vị)

Các bước thực hiện:

1. Trộn nước gỏi đến khi đường tan, nếm chua ngọt mặn cân bằng
2. Chần sơ củ sâm đất thái sợi qua nước sôi 1 phút, vớt ra ngâm ngay vào nước đá để giữ độ giòn
3. Trộn tất cả nguyên liệu với nước gỏi 10–15 phút trước khi ăn
4. Cho ra đĩa, rắc đậu phộng và hành phi lên trên
5. Trang trí với rau thơm

Lỗi thường gặp khi chế biến củ sâm đất

Mẹo bảo quản củ sâm đất

Bài viết trên WheyShop đã giúp bạn tìm hiểu thêm về một số cách chế biến củ sâm đất đơn giản nhưng cực dễ làm. Bạn hoàn toàn có thể làm những món ăn này vào ngày cuối tuần cho gia đình mình thưởng thức. Chúc các bạn thực hiện thành công!

• Bánh tráng cuốn bao nhiêu calo — Cùng nhóm thực phẩm Việt Nam lành mạnh
• 1 bát phở bao nhiêu calo — Cùng nhóm calo thực phẩm Việt phổ biến
• Whey Protein — Bổ sung protein cho bữa ăn đủ dinh dưỡng
• Hỗ trợ giảm cân — Kết hợp ăn uống lành mạnh với sản phẩm hỗ trợ
• Vitamin & Khoáng chất — Bổ sung vi chất toàn diện bên cạnh chế độ ăn